Methode

De enige ‘methode’ of oefening die ik bied, is hardop zeggen: ”Dit moment meemaken, precies zoals het is, is mijn diepst denkbare vervulling!” en dan innerlijk luisteren naar de weerstand, het willen dat het anders is, zodat je kunt herkennen wat die weerstand hier en nu precies is.
Dan kun je namelijk die innerlijke ervaring van weerstand ook meenemen in je bereidheid het hier en nu te ervaren zoals het is. Hij hoort erbij want hij is er al.
Het alternatief is dat je je – zonder dat je het door hebt – voor het karretje van je weerstand laat spannen, omdat er wel degelijk nog iets in je zit dat gelooft dat het een probleem is dat er problemen zijn. En de hoge prijs die je daarvoor betaalt is je vermogen tot liefhebben.
Als je dit langere tijd vaak doet, dan wordt het iets dat innerlijk als een anti-virusprogramma op de achtergrond draait, en dan zul je steeds makkelijker en eerder ophouden je te laten leven door die chronische weerstand. Bedenk dat de beverdam ook natuur is.

 

Huisdier

Als je in het perspectief stapt van puur en alleen de waarnemer zijn, dan hoort je lichaam (en je ik-idee) bij de ‘buitenwereld’. Doe dat. Zie dat. Voel hoe de muur en de tafel ‘langskomen’, verschijnen. Daar hoort je lichaam ook bij. Het is niet: “je lichaam én al die dingen”. Net zoals de tafel een ding is in de kamer, en in de ervaringsruimte, zo is je lichaam dat ook.
Als de waarnemer zelf, ben je niet een ding, niet een aanwijsbaar of denkbaar iets. De waarnemer is alleen ‘zijnbaar’.
En hoe meer je je daarmee identificeert, met het zijn van de waarnemer, en van het proces van waarnemen, hoe meer je eigen lichaam voelt als een soort huisdier in jezelf. Dat klinkt onbedoeld grappig, maar is eigenlijk een heel goeie beschrijving, want het geeft duidelijk de afstand aan, maar ook iets innigs, heel intiems en betrokkens.
Je voelt de warmte van je lichaam, en dan heb je iets van “Oh wat lekker warm”, net als een kat die je aait: “Oh wat is ie lekker zacht”. En je zorgt dat hem niks tekort komt, geeft hem eten, aandacht, alles.
Je menselijk aard is helemaal gericht op “wat betekent dit voor mij?” net als een dier, en je behandelt hem ook net zo: je gaat er niet altijd maar in mee, en ook bij niet tegenin. Er is een sterk betrokken zorgzaamheid, maar tegelijk een afstand die maakt dat je de zaak toch anders ziet dan hij.

Het einde is het begin

15056463_10154373917594342_8427706329989303345_nVeel mensen krijgen een keer een diep inzicht dat inderdaad een transformerend effect heeft, en dan geloven ze dat ze “weten” hoe “het allemaal zit”, en zo schieten ze eigenlijk in de ontkenning van het simpele feit dat ze eigenlijk alleen maar net begonnen zijn en laten ze alle aspiratie varen. Maar het zogenaamde “einde van de zoektocht” is alleen maar het einde van het zoeken naar iets dat toch nooit kon werken en het begin van het “zoeken” naar iets anders dat wel degelijk kan bestaan. Zelfrealisatie als inzicht en ontdekking is maar het begin, het begin van de weg naar het werkelijk en volledig belichamen ervan.

Revolutie?

St, je vertelt vaak dat spiritualiteit over nog veel meer gaat dan zelfrealisatie, maar je vertelt daar nooit zoveel over. Waarom is dat?

De werkelijke achtergronden van ons bestaan, dus de volledige informatie over onze spirituele situatie, dus ook de bron van en het functioneren van onze gedachtepatronen, dat zit allemaal diep in het onderbewuste van ieder van ons verborgen. Die informatie kun je in principe bovenhalen, maar het zit verborgen onder een enorme laag emotionele en mentale weerstand, zoals “als dat waar is, dan ben ik mijn hele leven verkeerd en met onzinnige dingen bezig geweest” en soortgelijke heftige implicaties.

Dat betekent dat je die informatie – of moet ik zeggen ‘onderbewuste herinnering’? – voorzichtig in kleine stukjes en beetjes boven moet laten komen, en dat je dat alleen moet stimuleren bij mensen die vanuit hun zelfrealisatie op een verstandige manier en volkomen eerlijk met de onvermijdelijke weerstand en angst kunnen omgaan.

Als dat goed gaat, dan komen de herinneringen het in de regel boven als een innerlijk herkennen en weten van deze dingen, al het gevoel dat je het wel degelijk serieus moet nemen. Dat gevoel moet sterk aanwezig zijn, want pas dan heb je de keus om het de voorkeur te geven boven je innerlijke weerstand en ontkenning die iedereen in je omgeving juist zal aanwakkeren. Als je er toch voor kiest om het serieus te nemen, dan zal blijken dat de stukjes informatie allemaal mooi op elkaar aansluiten en in elkaar passen en samen een rond plaatje schetsen.

Dat plaatje zal een enorme hulp zijn in het omgaan met allerlei zaken in je leven die aan de orde zijn, of nog komen.

De tijd dat je in je eigen spirituele innerlijke vrede je leventje kunt blijven leiden, is wel voorbij. Voor iedereen. Zowel in onze binnenwereld als onze buitenwereld is er nu een revolutie in gang die groter en ingrijpender is dan welke gebeurtenis dan ook in de menselijke geschiedenis.

Maar nogmaals, voordat iemand bereikbaar is voor het antwoord op de vraag “welke revolutie?” moet er eerst heel veel gebeuren. Het heeft geen enkele zin om iets te vertellen aan aan iemand die niet oprecht open staat. En ook niet zolang iemand nog niet bekend is met zijn eigen innerlijke herkennen of erop kan reageren.

Leef je liefde

Ben je ooit vreselijk verliefd geweest? Zo erg dat je totaal vervuld was van liefde, ervan overstroomde, zo overvloedig dat je overal waar je kwam en iedereen die je tegenkwam overspoelde met al die liefde? Dat het je niets uitmaakte of mensen dat merkten en er respons op gaven, of niet, Zo niet, dan kwam er alleen maar meer. Heb je het ooit meegemaakt zo te overstromen van liefde?

Wel, die overvloed van liefde is je normale natuurlijke staat van zijn. Dat is waar alle grote leraren over spraken en wat ze demonstreerden met alles wat ze deden, met elk woord dat ze spraken. En ze hoefde het niet uit te leggen, want hun handelingen – hun intenties – spraken voor zichzelf. Je hart herkent dat, en wanneer dat gebeurt, dan springt het op en roept: “Ja! Dat wil ik ook!”

Zo’n oneindige oceaan van liefde zijn is niets minder dan je geboorterecht.

Maar je krijgt het niet zo maar. Je zult er voor moeten werken. Je zult alle onwaarheden die je gelooft en alle op jezelf gericht zijn in je waarheidsliefde moeten laten verbranden. Dat vereist het voortdurend opbrengen van totale eerlijkheid met je weerstand tegen het leven zoals het is. Ieder moment opnieuw. Steeds en steeds en steeds opnieuw. En dan weer. Net zo lang to alle weerstand en alle wortels ervan zijn opgebrand in jouw toewijding aan waarheidsliefde. Dus je lijden, je weerstand tegen het leven, is je grootste geschenk. Het is je uitnodiging tot een eeuwig expanderende liefde.

Neem die aan!

Het ontkennen van die weerstand, dat wil zeggen het slechts oppervalkkig observeren observeren van je ervaring van het moment en dan verklaren dat “dit het dus is” en “dat er sowieso geen ‘ik’ te vinden is”, zal je nergens brengen. Dat is slecht het misbruik maken van een spiritueel inzicht door het te gebruiken om de waarheid over het hier en nu te ontkennen. Als je ervaring anders is dan grenzeloze liefde, dan speelt er op de een of andere manier nog steeds weerstand tegen het leven. Je hele onderbewuste is misschien wel een diepe poel van niets dan zulke weerstand. Dus het kan misschien even duren.
Sta toe dat het zich laat zien, en werk ermee.

Maak liefde niet toch een of ander filosofisch idee, zoals de diepe herkenning dat je dat zelf eigenlijk al bent. En maak ook niet de vergissing om enthousiasme over het idee van grenzeloze liefde aan te zien voor die liefde zelf. Laat in plaats daarvan de liefde die je nu al ter beschikking staat, stromen door op te houden de huidige weerstand – je eigen ingeslepen gewoonte om het leven toch te willen controleren – te ontkennen. Erken het. Vind de innerlijke bereidheid hem volledig te voelen. Wees erbij aanwezig met al je aandacht.

Leef de liefde die je bent.

Bedenk wel dat het cultiveren van een gevoel van liefde een manier kan zijn om controle uit et oefenen, want het kan een maniertje zijn om bij minder aangename details van je ervaring hier en nu weg te blijven. En bedenk ook dat de kennis dat je niet een of andere ik-figuur maar de Grenzeloze Oneindigheid bent voor hetzelfde gebruikt kan worden. Beide vergissingen houden je tegen om uit te groeien tot die ontzagwekkend grote liefde.

Doe dat dus liever niet, maar wees eerlijk met je zelf.
En blijf dat doen, net zo lang tot je leeft als die oceaan van liefde.

Hier en nu is er weerstand. (Klein of groot, overduidelijk, of subtiel – maakt niet uit.)
En ook is er hier en nu de Eeuwige Onzegbare Oneindigheid wat jij zelf in je diepste wezen bent.

Wel, wees even een hoffelijke gastheer en stel ze aan elkaar voor!
Steeds en steeds en steeds weer opnieuw.

En dan weer.

Over ethiek – De subtiele stem van het hart.

(Verschenen in Inzicht feb. 2014)

Een tijdje geleden las ik dat Eckhart Tolle zich sterk had laten inspireren door Barry Long en dat vond ik fijn om te horen want ik ben zelf ook fan van Barry Long, vooral omdat hij de essentie van spirituele oefening – dus het juist integreren van spiritueel inzicht – zo formuleerde: “Het belangrijkste aspect voor spirituele oefening is het opbrengen van zelfverloochening, geven en eerlijkheid, gedurende langere tijd en vanuit een innerlijk herkennen van wat juist en goed is.”

In de regel komt dat neer op het laten varen van je eigenbelang, maar niet altijd. Er zijn ook momenten waarin je uit oprechte waarheidsliefde je eigen waardigheid mag laten gelden. Maar dan doe je dat niet omdat jouw persoonlijke belang in het geding is, maar omdat je staat voor wat waar is. Het voorbijgaan aan je persoonlijke verlangens, voorkeuren en meningen is de sleutel.

Allicht! Wat je kunt natuurlijk niet lekker voor al je investeringen in het ‘ik’ blijven leven, en daarmee dus impliciet de hele ik-illusie bevestigen, en dan óók nog verwachten dat je ik-identificatie oplost. Dan kom je niet verder dan wat mentaal kunst- en vliegwerk en zelfbedrog. Nee, die identificatie zullen we moeten laten verhongeren door op te houden voor onze ik-verlangens te leven en in plaats daarvan voor heel iets anders te gaan leven, en niet af en toe eventjes, maar ons hele leven eraan wijden. Pas dan maken we de ruimte waarin ons ware wezen ons leven vorm kan gaan geven. Elke situatie is veel groter en complexer dan jouw persoonlijke belang alleen. Daarom is daadwerkelijk leven vanuit de identificatie met alle belangen in de hele situatie wat het ego werkelijk kan laten expanderen en hoe waarheid via jouw menselijk handelen in de wereld kan stromen.

Er zijn leraren geweest, ook in de adwaitatraditie, met de reputatie dat ze zich flink richtten op wat ze leuk en lekker vonden – in de regel geld, seks en invloed. Ik ga daar nu niks van vinden, want dat heeft zo weinig zin. Maar het betekent wel dat ze daarmee veel kansen hebben laten liggen om hun inzicht te gebruiken hun investeringen in hun persoonlijke verlangens –noem het karma – op te laten lossen en zo een paar stappen in de richting van bevrijding te zetten. Ook wekken ze daarmee de indruk dat het allemaal wel oké is. Tenminste, ik heb nooit gehoord dat zo iemand er eerlijk bij vertelde dat hij demonstreerde hoe je gebondenheid schept en vermeerdert in plaats van oplost. Toch zou werkelijk radicale waarheidslievendheid dat wel van ze verlangd hebben indien ze inderdaad beseften wat ze aan het doen waren. Waarschijnlijk beseften ze dat dus niet. Wellicht was dat omdat ze zich alleen nog identificeerden met hun onaantastbare Ware Aard, waardoor ze in de waan verkeerden dat ze daarmee volledige vrijheid al bereikt hadden en dat het allemaal niets uitmaakt. Maar dat is een grote vergissing en precies waar ik het hier over heb: het verschil tussen de sleutel in bezit hebben en geloven dat dat voldoende is, of hem daadwerkelijk juist gebruiken.

Vanuit het herkennen van onszelf als de Leegte ontstaat de broodnodige rust en ruimte waarin we ook de subtielere stem van het hart kunnen herkennen en horen. Maar ja, ik heb die zin wel vier keer opgeschreven en weer weggehaald, omdat “hart” ook weer zo’n woord is dat iedereen op zijn eigen manier uitlegt. Let wel, de stem van het hart is niet iets wat iedereen maar kent. Het is net als met onze ware aard: aan de ene kant is het niet echt mogelijk om het helemaal niet te kennen, maar desondanks zijn er talloze mensen die er hun leven lang overheen kijken en er iets anders voor aanzien. Opvattingen en ideeën, emoties en verlangens, ze worden maar al te vaak voor het hart aangezien of ermee vermengd, en dat is net zo’n grote vergissing als het ik aanzien voor je ware aard.

Maar er is in jou een diepe en gevoelige plek in het hart waar herkend wordt wat hier en nu zowel waar als relevant is, dus wat hier en nu het goede en juiste is om te doen. Die subtiele stem zul je moeten leren onderscheiden van de stemmen van je denken en je emoties, die allemaal gebonden zijn aan dat permanent draaiende ego-systeem van scannen en strategieën aandragen. Dat hele systeem is geworteld in “Wat heb ik eraan?” maar het hart heeft juist geen enkele boodschap aan die persoonlijke voorkeur. Het herkent wat werkelijk van belang is in de huidige situatie, ongeacht wat dat betekent – leuk of niet leuk – en voor wie.

Dit leren zien en voelen, en er eerlijk mee zijn in het moment zelf, je doen en laten erin geworteld laten zijn, ieder moment opnieuw, dát is het grote geheim van het juist gebruiken van de sleutel van zelfrealisatie.

In ieder van ons is er die subtiele innerlijke stem die ons altijd aanzet tot handelen op een manier die de bevrijding van onszelf en onze medemens ondersteunt. Die stem is hier en nu al deel van je ervaring. Ga je eraan voorbij of niet? Ben je werkelijk open dit hele moment volledig te ervaren en binnen te laten, en herken je dit deel dus ook? Hoor je wat die stem je nu zegt? En geef je respons?

Of kijk je alleen naar de oppervlakte en concludeer je modieus: “Oké. Dit is het!”

Ethiek is heel simpel. Elk denkend wezen in het universum weet al het verschil tussen goed en kwaad. Het is eenvoudigweg zaak je niet door je eigen gedachten en emoties af te laten leiden. Ook niet door nondualiteitsfilosofietjes.

inzicht?

Het valt me vaak op dat mensen graag vertellen, aan iedereen die het al of niet horen wil, steeds opnieuw, dat “het is zoals het is, en dat het erkennen daarvan bevrijding betekent”. Maar ik zie weinig mensen die de moed hebben nauwkeurig te kijken hoe het nu eigenlijk is. Ik ken – zeker ook in de adwaitawereld – talloze mensen die niet echt voelen wat ze voelen, niet echt beseffen wat ze denken, niet echt zien wat ze zien, niet echt horen wat ze horen, en vooral niet echt beseffen wat ze eigenlijk aan het doen zijn. Ze nemen ook niet de moeite het volledig te ondergaan, want het opbrengen van de aandacht en de focus die daar voor nodig is, vegen ze van tafel met een kreet als “het gaat allemaal vanzelf.”
Dan vraag ik me af wat al die adwaitawijsheid dan eigenlijk voor zin heeft…

Het vraagt vaak heel veel focus en eerlijkheid om te zie wat eigenlijk je ervaring is, hier en nu. Zolang er intenties spelen die je je niet volledig bewust bent, dan ben je nog aan het vermijden of nastreven, en staat je adwaitawijsheid nog in dienst van het ego, en niet van de waarheid.

Het betekent erg weinig of je snapt hoe het allemaal zit. Wat uitmaakt, is of je het belichaamt.

Weten?

Als je visueel ‘achteruit kijkt’ om je eigen ogen te zien, dan zie je niet je ogen, maar het proces van het zien. Maar dat betekent nog niet dat je ogen niet bestaan.
Evenzo, als je met je mind achteruit kijkt om de waarnemer ervan te zien, dan zie je niet een waarnemer, maar het proces van waarnemen.
Betekent dat dat er geen waarnemer is?

Daar weet je dan nog steeds niks van!

Ik vind het altijd een beetje suf om te veronderstellen dat als iets niet waarneembaar of denkbaar is, het dus ook niet kan bestaan.

Ons denken is erg beperkt. Inperken is per definitie wat het doet! En als iets letterlijk ondenkbaar is, dan betekent nog niet dat het inderdaad niet kan bestaan. Je weet alleen dat je het niet weten kunt. Bovendien, is adwaita niet juist een inspiratie om die beperkingen niet altijd maar zo serieus te nemen en vastgeroeste concepten wat los te weken?

Bewust in het moment aanwezig zijn, als het Onzegbare Proces van Bestaan en Waarnemen zelf, is oneindig veel interessanter dan de conclusie, of het weten, of de overtuiging, dat er ‘niks’ is en dat je dat bent. Nogmaals, daar weet je niets van! Zulk weten is iets van het denken, en het enige dat het denken weet, is wat het denkt. Leidt in de regel alleen maar af.

Weten dat je de Onzegbare Oneindigheid bent is de nieuwe dogmatische adwaitareligie. Bewust hier en nu aanwezig zijn als die Oneindigheid, daarentegen, en werkelijk uit dat directe besef laten voortvloeien wat er voortvloeit, zonder het besef te gebruiken om je ervaring ook maar enigszins te manipuleren, dat is totaal wat anders.

En zeggen dat dat altijd toch al gebeurt, is filosofisch slap gejeweetwel. Filosofisch slap jeweetwellen betekent aanwezig zijn als een ik, een ik dat iets belangrijks meent te weten, en het niet eens doorhebben van jezelf en het dus ontkennen en anderen aanpraten.

Niet doen.

Gedachten

Voor absoluut elke gedachte geldt dat het nooit meer dan een werkhypothese is. Zolang je dat beseft, kun je wijs gebruik maken van gedachten. Maar meteen op het moment dat je dat even vergeet en toch je mond open doet, dan ben je al bezig een dogmatische religie te vormen. En dit geldt zeker ook voor al die lekker stellige adwaita uitspraken…